Tiêu 13 tỷ nghiên cứu bò phối giống

( môn học ) - Kể từ năm 2014, Sở Khoa học và Công nghệ ba tỉnh Khánh Hòa, Lâm Đồng, Ninh Thuận cùng chủ trì thực hiện nghiên cứu lai tạo và lựa chọn bò lai bò tót tại vùng rừng giáp ranh giữa ba tỉnh.  Dự án sẽ tiến hành đánh giá ưu thế lai của bò lai có 25% máu bò tót về các chỉ tiêu năng suất, chất lượng thịt, khả năng chống chịu bệnh... Dựa trên cơ sở huê học và thực tại, các nhà hoa học sẽ thực hiện phối giống trực tiếp và sinh sản tinh đông lạnh của bò đực F1, F2, bò có 25% máu bò tót được lựa chọn, để thụ tinh nhân tạo ra diện rộng, tạo nhanh con lai 25% và 12,5% máu bò tót. Mục tiêu cụ thể là sẽ tạo ra 5 bò lai F2, 40 con bò lai có 25% máu bò tót tại Phước Bình (Ninh Thuận); thu 10.000 liều tinh đông lạnh bò đực, trong đó có 5.000 liều từ bò lai bò tót F1, F2 và 5.000 liều từ bò lai 25% máu bò tót. Sau đó cả ba tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận và Lâm Đồng tiếp chuyện tạo ra 180 con bò lai 25% và 12,5% máu bò tót từ thụ tinh nhân tạo bằng tinh bò lai. Dự kiến kinh phí dành cho nghiên cứu là trên 13 tỷ đồng và thời kì khai triển kéo dài 3 năm. Trong khi chờ đợi thành công từ dự án nghiên cứu lai tạo giống bò tót với số tiền lên tới hơn chục tỷ đồng thì tại Ninh Thuận, người dân đã có những con bò tót lai. Năm 2012 có nghi vấn bò tót lai bò nhà xuất hiện tại vườn nhà nước Phước Bình (có nhân, Ninh Thuận), khi có đến chín con bê với những đặc điểm sinh vật học rất giống với con bò tót, do chính những con bò nhà từng chung sống với bò tót rừng sinh ra. Chín con bê này do những con bò cái của ông Nguyễn Văn Chuẩn (thôn Bạc Rây II, xã Phước Bình) sinh sản. Bầy bò cái này được nuôi thả trong tiểu khu 20 vườn nhà nước Phước Bình. Khu vực này từ ba năm nay, cứ vào mùa mưa một con bò tót đực nặng gần 1 tấn lại vượt rừng về sinh sống chung với bầy bò cái. Bò tót đực chung sống với đàn bò nhà của dân cày Đến tiểu khu 20, nơi có đồng cỏ sát bìa rừng Phước Bình, không khó để nhận ra bầy bê nghi lai bò tót này, khi giữa bầy bò mẹ và các con bê cùng lứa lông vàng hoe thì chín chú bê lông lại nâu sậm, con càng lớn thì lông càng ngả sang màu đen, dày và cứng như lông bò tót, không giống với bất cứ bò đực nào trong vùng. Đặc biệt là dù cùng lứa nhưng vóc dáng chín con bê này vượt trội, to gấp đôi bê nhà và rất hiếu động, luôn cho các chú bê nhà “ngửi khói” trong những cuộc rượt đuổi. Một đặc điểm khác nữa của bầy bê nghi lai bò tót là vớ đều không có nọng cổ và u cổ. Đây là đặc điểm sinh học đặc trưng nhất để nhận dạng bò nhà và thực tại chưa từng ghi nhận bò nhà nào không có u và nọng cổ (nhờ có u cổ này mà bò nhà mới có thể mang ách kéo cày, kéo xe). Ngoài những đặc tính sinh học trên, tính hoang dại của chín con bê này còn được trình bày vượt trội với bò nhà. Trong khi những chú bê nhà lông vàng rất dễ tiếp cận thì trái lại, chín con bê xám, đen nghi lai bò tót lại không thể.  Nguyễn Ngân ( Tổng hợp TTXVN, TTO )